Skip to main content

Lagasafn með sögu: lögin eins og þau voru

Lög breytast, og spurningin er oft ekki hvað lögin segja í dag heldur hvað þau sögðu þegar atvikin gerðust. Nú geymir Vergo allar útgáfur lagasafnsins frá 1. október 1995: hvernig texti hverra laga leit út í hverri útgáfu, hvaða lög breyttu honum og hvenær. Þetta á við um öll lög í lagasafninu, líka þau sem eru miklu eldri, en texti þeirra fyrir 1995 er ekki í Vergo. Þú getur skoðað lögin eins og þau voru, borið útgáfur saman, og Lögfinnur, Claude og ChatGPT lesa lögin eins og þau stóðu á þeim degi sem spurningin snýst um.

Lagasafnið í Vergo

Lagasafn er nú í aðalvalmyndinni. Þar finnur þú gildandi lög, brottfallin lög og samþykkt lög sem eru ekki í lagasafni, og getur leitað eftir númeri eða heiti, t.d. „50/1993“ eða „skaðabótalög“.

  • Efnisyfirlit: kaflar og greinar laganna til hliðar, svo þú ferð beint í rétta grein.

  • Saga laganna: allar útgáfur texta laganna í lagasafni, með breytingarlögunum og gildistöku þeirra.

  • Bera saman: sjáðu hvað breyttist á milli tveggja útgáfa, eða berðu eldri texta saman við gildandi lög.

  • Brottfallin lög: sjáðu hvaða lög felldu þau úr gildi, með tengli á þau, og síðasta texta laganna í lagasafni.

  • Frumvarp til laga: tengill á frumvarpið og feril málsins á Alþingi.

  • Eldri útgáfur lagasafnsins: veldu útgáfu og skoðaðu lagasafnið eins og það var. Lög sem þú opnar þaðan birtast eins og þau voru þá.

Lögfinnur les lögin eins og þau stóðu

Þegar spurningin snýst um atvik á tilteknum tíma, t.d. „slysið varð árið 2012“ eða „félaginu var slitið í mars 2019“, les Lögfinnur lögin eins og þau stóðu þá, ekki eins og þau eru í dag. Hann segir úr hvaða útgáfu lagasafnsins textinn er, bendir á breytingar sem voru komnar í textann en ekki í gildi, og öfugt, og les líka lög sem hafa verið felld úr gildi síðan.

  • Í framhaldsspurningum heldur hann sama degi. Spurðu „en hvernig er þetta í dag?“ og hann skiptir yfir í gildandi lög.

  • Ef dagurinn er fyrir 1. október 1995 segir hann að textinn þá sé ekki þekktur, í stað þess að nota gildandi texta.

Dæmi um spurningar

  • „Hvaða heimildir hafði sóttvarnalæknir til að setja fólk í sóttkví í mars 2020?“

  • „Hvaða reglur giltu um villandi auglýsingar í júní 2023?“

  • „Hvernig voru dráttarvextir reiknaðir samkvæmt lögum um vexti og verðtryggingu árið 2005, og hvað hefur breyst síðan?“

Claude og ChatGPT með sögu laganna

Gervigreindir sem eru tengdar við Vergo fá sömu sögu:

  • Þær lesa lög eins og þau stóðu á tilteknum degi eða í tiltekinni útgáfu lagasafnsins.

  • Þær sjá sögu laganna: hverja útgáfu texta, breytingarlögin og gildistöku þeirra, og hvort og hvernig lögin féllu brott.

  • Þegar þær finna lög sjá þær hvenær texti þeirra breyttist síðast.

Dæmi:

  • „Lestu almenn hegningarlög eins og þau stóðu 15. mars 2019.“

  • „Hvernig hljóðaði 1. gr. erfðalaga árið 2005 og hvernig hljóðar hún í dag? Berðu saman.“

  • „Sýndu mér sögu laga um vexti og verðtryggingu: hvenær breyttust þau og með hvaða lögum?“

Ef gervigreindin sér ekki nýju möguleikana, aftengdu Vergo og tengdu aftur í stillingum hennar, t.d. Settings › Connectors í Claude. Þá sækir hún nýjasta lista Vergo yfir það sem hún getur gert.

Hafðu í huga: útgáfur lagasafnsins í Vergo ná aftur til 1. október 1995. Hvernig lög hljóðuðu fyrir þann tíma kemur ekki fram, og Lögfinnur segir það þegar spurt er um eldri atvik. Dagsetningar útgáfa segja hvenær breyting kom í lagasafnið, ekki endilega hvenær hún tók gildi. Gildistaka breytinga er lesin sjálfvirkt úr lagasafninu. Staðfestu hana í Stjórnartíðindum áður en þú byggir á henni.